Korona(Covid-19) Virüsü İle İlgili Önemli Bilgiler

Muhteşem(!) dünya ve ülke gündeminden merhaba. yazarkarga.com’da genel olarak motive eden, enerji seviyesini yükselten, bana ilham veren ve iyi hissettiren içeriklere yer vermeye gayret ediyorum. Blogumun kuruluş amacı bu zaten; fakat korona diğer bir deyişle Wuhan virüsü uzmanların deyişiyle ise covid-19 için çok çok fazla bilgi kirliliği var. Bugün Dünya Sağlık Örgütü’nün(WHO) periscope üzerinden bir canlı yayınını izledim. Ve bazı konularda aydınlandığım için soru cevapları anladığım kadarıyla sizlerle de paylaşmak istedim. Mütercim tercüman olmadığımı ve mota mot bir çeviri yapmadığımı belirtmek isterim.:)

Önümüzdeki günlerde ise geleneksel aylık hedeflerim(yarın) ve motivasyon eksikliği ile ilgili bir şeyler karalayacağım.

Bu yazıyla bağlantılı olarak aşağıdaki içerikler de ilginizi çekebilir;

Korona Virüsü İle İlgili 19 Soru-Cevap

1)İnsanlar korona virüsünun etkili olduğu bir alandaysa, kendilerini korumak için ne yapabilir? 

Bu çok önemli bir soru. Çünkü kendinizi ve ailenizi korumak için bireysel olarak yapabileceğiniz çok fazla şey var. Birinci şey çok basit, ellerinizi sabunlu su ile yıkamak ve çocuklarınızın yıkadığına emin olmak. Çok basit ama en önemli konu. Eğer sabunlu su yoksa alkollü dezenfektan kullanabilirsiniz. İkinci ve en önemli konu öksürürken ya da hapşururken kolunuza öksürmek/hapşurmak ya da mendile öksürmek/hapşurmak ve daha sonra mendili atmak elinizi de yıkamak. Üçüncü önemli konu ise kendinizi bilgilendirmek, korona/covid 19 virüsü ile ilgili son bilgilere sahip olduğunuza emin olmak. Bu çok değişkenlik geçiren bir süreç ve her yeni gün daha fazla şey öğreniyoruz bu virüsle ilgili. Güncel bilgilere sahip olup kendinizi ve ailenizi koruduğunuza emin olmalısınız.

2)Sürekli el yıkamak çok kolay değil. Virüs nasıl vücuda giriyor? 

Evet sürekli el yıkamak zor. Fakat sürekli aileme düzenli olarak ellerini yıkamalarını söylüyorum. Yatağa gitmeden önce, yatağa girdikten sonra, yemek yapmadan önce, yemek yaptıktan sonra, yemek yedikten sonra…Bu solunum yolları ile ilgili bir virüs. Pek çok insan griple benzer semptomlar gösteriyor. Boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı gibi semptomları var. Fakat virüs ile ilgili şunu biliyoruz ki yakın temas ve solunum yolu ile geçiyor. Bu da hastalığa sahip kişiyle bir iki metre yakındaysak ve kişi hapşuruyor ya da öksürüyorsa virüsün hava yoluyla ağzınızdan, gözünüzden ya da burnunuzdan vücudunuza girebileceği anlamını taşıyor. Bu sebeple kolunuza  hapşurduğunuza/öksürdüğünüze ve o küçük partiküllerin başkasını etkilemediğine emin olmalısınız.

3)İnsanlar ne zaman maske takmalı?

Bu güzel bir soru. Dünya sağlık örgütü eğer hastaysanız maske takmanızı öneriyor. Böylelikle diğerlerinin hasta olmasını engellemiş olursunuz.

4)Eğer maskeye öksürülürse ve nemlenirse ne yapmak gerekir?

Maskenizi değiştirmeniz gerekir. Bu zor bir konu çünkü pek çok insanın yapmadığını görüyoruz. Maskenizi çıkarıp ellerinizi yıkamanız ve farklı bir maske takmanız gerekir.

5)Neden karantina süresi 14 günden uzun değil? 

Vakaları ve temasta oldukları kişilerin ne kadar sürede hastalığa yakalandığını inceliyoruz. Genellikle 5-6 günde semptomlar beliriyor. Fakat tüm ülkelerin datalarını incelediğimizde 14 gün yeterli bir süre olduğunu düşünüyoruz.

5)Semptomlardan bahsettiniz? Nasıl semptomlar var?

Solunum yolları ile ilgili semptomlar var. Kuru öksürük, nefes darlığı. Çok az insanda burun akıntısı var. Çin’den yeni döndüm. İki hafta Çin’de kaldım, harika çalışma arkadaşlarımla çok yoğun çalıştık. Ve onların 7000 vakada gözlemlediği durumlarda çok az insanda burun akıntısı ve hapşuruk var. Çoğu kişide ateş, öksürük, göğüs ağrısı ve bazılarında eklem ağrıları var.

6)Grip ile bu virüsün bir bağlantısı var mı?

Bu çok güzel bir soru ve çok fazla soruluyor. Covid-19, influenza(grip) değil. Bir solunum yolları virüsü ve erken evrede grip misiniz, Covid-19 musunuz ya da farklı bir solunum yolu rahatsızlığınız mı var bunu tespit etmek zor. Çok ciddi bir rahatsızlık.(influenza da öyle) Covid-19’e yakalanan kişilerin çoğunluğu, %80’i hafif atlatıyor ve kurtarılıyor. Fakat %20’lik bir kesim daha şiddetli geçiriyor. Çin’de hastalığı daha şiddetli geçirenleren öğrendiğimiz şey doğru bakılırsanız, iyi tedavi görürseniz ve şanslıysanız kurtulacağınız yönünde. Şiddetli şekilde bu hastalığa yakalanan herkes ölecek diye bir şey yok. Bu da çok iyi bir haber.

7)Kimler hastalığı şiddetli geçirme konusunda daha riskli?

60 yaşın üzerindekiler, kardiyovasküler(kalp-damar) rahatsızlığı olanlar, kronik solunum yolları rahatsızlığı olanlar, diyabeti olanlar daha fazla risk taşıyor.

8)Eğer influenzayı atlattıysak korona olmaktan kurtulur muyuz? 

Eğer influenzayı atlattıysanız bu sizi influenzadan korur, korona virüsünden korumaz.

9)Antibiyotikler covid 19 için etkili olur mu?

Antibiyotikler etkili olmaz çünkü bu bir virüs. Eğer bakteriyel bir konu olsaydı antibiyotikler çözüm olabilirdi, fakat virüs için etkileri yok.

10)Eğer hasta olduğumuzu düşünüyorsak ne yapmalıyız?

Eğer kendinizi iyi hissetmiyorsanız(genel anlamda) birkaç gün evde kalmanızı öneriyoruz. Ama ateş, nefes darlığı gibi sorunlarınız varsa geciktirmeden doktorunuza görünmelisiniz. Boğaz/burun kültürü yapııp teste göndereceklerdir. Acı veren bir işlem değil, sadece birazcık rahatsız hissettirebilir. Ve test biraz komplike bir test olduğu için sonuçlanması zaman alabilir. Daha sonra pozitif çıkarsa belirli bir süre sağlık denemitinde kalmanız gerekecektir.

11)Hastalığa yeniden yakalananlarla ilgili bir soru var?

Bu çok iyi bir soru. Henüz hiç hastalığa tekrar yakalanan ile karşılaşmadım. Fakat henüz hastalık çok yeni, yaklaşık 7 hafta oldu. Her geçen gün daha çok bilgi sahibi oluyoruz. Bu bizim de sorduğumuz bir soru; fakat yanıtları için hala araştırma yapıyoruz.

12)Semptom göstermeyen kişilerin hastalığı bulaştırma ihtimali var mı?

Vakaları incelediğimizde hiç semptom göstermeyenlerle de geriye dönük konuştuğumuzda aslında çok iyi hissetmediklerini söylüyorlar. Bu durum çok çok nadir olsa da mümkün ve inceliyoruz. Fakat semptom gösteren kişilerin hastalığı bulaştırdığına inanıyoruz.

13)Isı ile ilgili bir soru var. Sıcak ve soğuk ısıda virüsün nasıl değişkenlik gösterdiği soruluyor.

Çin’de çok fazla durum ile karşılaştık. Orda daha soğuk iklim ve daha sıcak iklim olan şehirlerde bulundum. Isı ile ilgili bir şey söylemek için henüz erken. Ama kendimizi bu virüse sahip herhangi birinin her yerde bulaştırabileceğine hazırlamamız gerekir. Hazır olmalısınız ve daha önce söylediğim gibi elinizi sabunlu suyla sık sık yıkadığınıza emin olmalısınız. Mendile ya da kolunuza öksürdüğünüze emin olmalısınız. Ve kendinizi bilgili tutmalısınız.

14)Seyahat ederken ne yapmalıyız? Maske takılmalı mı vs.?

Seyahat ederken yapabileceğiniz çok şey var. Tekrar ve tekrar elinizi sık sık yıkadığınıza emin olmalısınız. Yemeklere dikkat etmelisiniz, pişirilmiş ve iyi yıkanmış şeyler yemelisiniz. Hastaysanız maske takmanızı öneriyoruz. Semptomları gösteriyorsanız maske takmalısınız.

15)Çocuklara bulaşma oranı nedir?

Bu da çok fazla merak edilen bir soru. Çin’den gelen çok büyük bir rapor var, 5000 küsür durumu içeriyor. Çocuklar çok az oranda(%2) etkileniyor. Çocukların gribe çok kolay yakalandığı fakat covid-19’den etkilenmediği görülüyor. Bunun sebeplerini hala araştırıyoruz. Etkilenen çocuklarda da hafif hastalık süreci yaşanıyor.

16)Yüzme havuzlarını kullanmak için tehlike var mı?

Bir tehlike bulunmuyor, yüzme havuzları klor ile temizleniyor. Bizim vakalarda sorduğumuz bazı sorular var; “seyahat ettin mi, son 14 günde neler yaptın” gibi ve vakaları karşılaştırıyoruz; fakat yüzme havuzu bu sorulardan biri değil.

17)Grip ile korona virüsünü nasıl ayırt edebiliriz?

Erken evrede ayırt edemezsiniz. Ama eğer bu virüsün etki ettiği bir alandaysanız doktorunuza gitmelisiniz.

18)İçme suyundan yayılır mı?

Hayır içme suyundan yayılmaz.(partiküller suyla temas ettiyse suya geçebilir)

19)Dokunulan yüzeyler ile ilgili soru var? Eldiven takılmalı mı?

Eğer gün içinde çok fazla yüzeye dokunuyorsanız ellerinizi sürekli sabunlu yıkamalısınız. Ve dezenfektan kullanmalısınız.

Soru ve görüşleriniz için; İletişim sayfasından ya da yorum kısmından bana ulaşabilirsiniz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Biraz da siz kar(g)alayın!

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.