2017’den bu yana yeni yıl dönemlerinde yıllık hedeflerle ilgili yazılar yayınlıyorum. Buraya aktardıklarımın çok daha fazlasını defterlerime ve dijital not uygulamalarına yazıyorum. Bu yıl hedeflerle ilgili yazmadan önce “Ben yeni yıl kararlarımdan neler öğrendim?” sorusunu sordum ve biraz da bu derslerden bahsetmek istedim. Giriş faslını çok da uzatmadan yeni yıl kararlarından öğrendiklerime geçebiliriz;

1)Sihirli Değnek Yok

Kendimden biliyorum, yeni yıl dönemlerinde hevesle masanın başına geçip onlarca hedef yazdığım, hayal panosuna pek çok görsel iliştirdiğim yıllar oldu. Fakat 31 Aralık’ta uyuyup, 1 Ocak’ta bambaşka bir insan olarak uyanmıyoruz.

Yıllık hedef dediğimiz şey uzun vadeye yayılan kararları kapsıyor. Oturup yıllık hedeflerimize çocuğumuz, eşimiz, anne babamızın hedeflerini değil kendi “yapmak istediğimiz şeyleri, olmak istediğimiz kişiyi, ulaşmak istediklerimizi” yazıyoruz. Sorumluluğun yüzde 90’ı bizde olmalı. Günün sonunda o hedefler için efor harcaması gereken yegane kişi yine bizleriz.

Dolayısıyla yıllık hedef(leri) belirlerken önce şu soruları sormak mantıklı;

• Bu hedefe ulaşmam için gerekli olan eylem planlarına bir yıl bağlı kalabilecek miyim?
• Ben bu hedef(ler) konusunda üzerime düşeni yapmaya kararlı mıyım?

2)Hayal Etmek Güzeldir!

Yıllık hedeflerle ilgili öğrendiğim en net şeylerden biri, bu hedeflerin vizyon oluşturmanıza yardımcı olduğu. Kurumsal hayatta anlamsızlaştırılan; ama çok önemli kavramlardan biri olan “büyük resmi” incelemenizi sağlaması.

“Ben neler başarmak istiyorum?” , “Bu yıl neleri hayatıma katarsam mutlu olurum?” gibi pek çok soru, aslında hayat amacınız ile temas etmenizi sağlıyor.

Yıllık hedefler insanın aklına kazınıyor ve listeden çıkarılıp atılmıyorsa insan bir gün o hedefe yöneliyor. Ve Üstün Dökmen’in dediği gibi “nereye gittiğini bilen insana dünya çekilir yol verir.”

Örneğin koçluk eğitimi almak çok eskiden hedeflediğim bir konuydu; ama yıllar sonra gerçekleşti. Ya da Londra’da bir süre yaşamak 2020 yılı için hayal ettiğim bir şeydi; ama 2022 biterken gerçekleşti. Benzer pek çok örnek var.

Kısacası artık yeni yıl hedeflerini o yıl içinde yapamamayı bir başarısızlık olarak görmüyorum. Bazı konuların zamana ihtiyacı olabilir, demlenmesi gerekebilir, hayatın farklı planları olabilir vs. vs.

Yılın sonunda “ben bu hayal için çabaladım; ama artık gücüm yok.” ya da “istediğim şey bu değilmiş” deyip listeden fırlatıp atmak da mümkün, bir dahaki yılın hedefleri arasına tekrar yazıp “geçen yıl xxx maddelerinden dolayı yapamadım; ama bu yıl bir şeyleri değiştirebiliriz” demek de.

Ve her ikisi de yanlış değil. 🙂

3)Değişmek Mümkün

Hem koçluk sohbetlerinde hem de gündelik hayatta kendimizle ilgili çok fazla kalıplarımız olduğunu gözlemliyorum. Kendi kendimize yaptığımız baskı yetmiyormuş gibi bir de birileri çıkıp “sen böyle değildin”i sorgulayabiliyor.

“Öyle değildim, şimdi böyleyim güzel kardeşim!” 🙂

Toprağa düşen her fidan büyüyor, değişiyor, mevsimlerle birlikte dönüşüyor. Dünya değişiyor. Bedenimiz her geçen gün milim milim değişiyor. Bizim değişmememiz mümkün mü? Elbette özümüzde koruduğumuz pek çok özellik olacaktır, ama insan değişebilen bir varlık.

Özellikle de gerçekten istiyorsa! Ben 15 yıl önceki ben miyim? Kesinlikle hayır! Peki 5 yıl önceki ben miyim? Yine hayır! Değiştim, değişiyorum. Bu değişim hep iyi yönde olmak zorunda değil; ama bir şekilde değişiyoruz.

“Ben istikrarsızım”, “ben spor yapmayı sevmiyorum”, “ben risk alamam.”

Madem kendi öğrendiklerimi yazıyorum, kendimden örnek vereyim hayatı boyunca hemen hemen hiçbir risk almamış biri olarak 10 küsür yıllık işimden istifa edip, birikimimi de önemsemeyerek yüksek lisansa geldim. Belki son bir sene içinde en çok duyduğum şeylerden biri “ne kadar cesursun” cümlesi oldu. Cesur falan değilim, doğru bir karar mı aldım onu bile bilmiyorum. Ama bunu seçtim ve iyisiyle kötüsüyle sorumluluğunu alıyorum.

Onlarca yılı plansız, istikrarsız, her başladığı işi yarım bırakan biri olarak geçirdim. Ama bir gün geldi ve ”süreklilik sağlarsam ne olur?” konusunu merak ettim. Yıllardır her hafta blog yazıyorum. İnternet dünyası açılıp 5 yazı sonra bırakılan blog çöplüğüyle dolu ve gerçekten kolay bir eylem değil.  Onlarca günlük bitirdim, çok fazla yoga pratiği yaptım, istediğim sınavlardan geçebilmeyi, istediğim kursları tamamlayabilmeyi öğrendim. Evet istikrarsızdım, şimdi de istikrarlıyım.

İnsan bir kere kendi seçimleriyle değişebildiğini görünce o eylemi tekrar etmesi çok daha kolaylaşıyor. Şu an mesela kapana kısılıp yapamadığım bir sürü şey var. Deliriyorum. Ama samimi olmak gerekirse içimden bir ses; “o kadar da kafaya takmıyorsun, istediğin an kendine gelip yapacak gücün var” diyor. O sesin varlığı bile o kadar güzel ki!

4)Taze Başlangıca Hazırlık Yapmak

Bu yazıyı ne zaman okuyacaksınız bilmiyorum. Belki 2024 başladığında da okuyabilirsiniz. Ama benim öğrendiklerimden biri kendinize bir “temizlik” izni vermek. Bu hem fiziki, hem dijital, hem de zihnen arınma gibi düşünülebilir. Ben yaşam alanlarıma şöyle bir göz atıp benim için gereksiz olan, kötü enerji veren ya da ihtiyaç duymadığım eşyalardan arınmayı seviyorum.

Etrafı yeniden düzenlemeyi, temizlemeyi, organize etmeyi. Telefondan gereksiz uygulamaları kaldırmayı. Fotoğrafları silmeyi.

Zihni bir küçük hafifletmek, meditasyon ya da nefes egzersizleri yapmak; bize iyi gelmeyen ilişkilerle aramıza mesafe koymak için nasıl meşguliyetler oluşturabileceğimizi planlamak, biraz kalemi defteri alıp yazılar yazmak, kitap okumak, doğada tek başına yürüyüşler düzenlemek…

Kısacası demlenmeye izin vermek ve yaratılan bu boşluklarla birlikte yeniye yer açmak.

5)Tema Düşünmek

Bunu ne zaman yapmaya başladım bilmiyorum, sanırım youtuberlardan birinin önerisiydi; gelecek yıl için bir tema düşünmek.

Şu an geçmiş temalarımın hepsini hatırlamıyorum; ama dönüşüm, deneyim, keşif gibi temalarım vardı.

Yeni yıl temam hala net değil; ama şu son iki günde kalbimde bir tema oluşmaya başladı. Hedefleri yazdığımda bu tema kalıcı olmuş mu göreceğiz. 🙂

Temayı düşünmek neden önemli? Çünkü eylemlerinizi bu tema üzerinden şekillendirebiliyorsunuz. Örneğin temam “deneyim”se, yıl içinde yepyeni müzeler görmek, yeni şehirlere seyahat etmek, dans etmeyi denemek, farklı ortamlarda sosyalleşmek gibi eylemler benim temama hizmet eder ve bunları hayatımda çoğaltmayı düşünürüm. Temamın ekseninde bir vizyon oluşturabilirim.

6)Mevcut Yılı Değerlendirmek

Yine yeni yıl hedeflerini belirlemeden önce yapılması çok faydalı eylemlerden biri mevcut yılı değerlendirmek. Ben yıllardır One-Note uygulamasında her yıl için “önemli olaylar” dosyası tutuyorum. Ama her olayı değil, o yılın gerçekten yazılmaya değer önemli olaylarını ve detaylarını yazıyorum.

Mevcut seneye şöyle bir bakıp;

• Neleri başardım?
• Nelerde tökezledim?
• Hangi durumların içinden bir türlü çıkamadım?
• Neleri bıraksam benim için iyi olur?
• Tekrar ettikten sonra bana pişmanlık veren eylemlerim neler?

gibi gibi aklıma gelen ve gelmeyen pek çok soru ile senenin bir değerlendirmesini yapmak gelecek seneye hangi eylemleri atmak ve hayatınıza katmak istediğinize dair fikir verecektir.

7)Neden Bu Hedef?

Bazen birileri sosyal medyadan “hayalimdeki ev” diye bir görsel atar. Eve bakarım dev bir malikane. Ya da çok lüks bir araba atar. Ya da seyahat etmek istediği yerleri atar.

Peki ben ne istiyorum? Ben malikane tarzı bir evde oturmak mı istiyorum? Hayır! Ben kurumsal bir şirketin üst düzey yöneticisi olmayı hayal etmek zorunda mıyım mesela?

Kuzey Işıkları mı süslüyor düşlerimi?

Öğrendiğim şeylerden en önemlisi hedef dediğimiz şey “başkaları”ndan tamamen sıyrılmalı. Bu başkaları en yakınlarınız dahi olabilir. Babamın benim için düşlediği hayat ile benim kendim için düşlediğim hayat çok farklı mesela!

Sırf toplum normları öyle diye insan kendine koyduğu hedeflere sadık kalabilir mi? O hedefleri mutlu bir şekilde modifiye edebilir mi? Başta da yazdığım gibi yıllık hedef uzun vadeli bir maraton. İnsan bir şeyi istiyorsa önce neden istediğini kendi kendisine açıklayabilse güzel olur.

8)Sistem Kurmak

Son olarak yıllık hedef yazarken “bu sene 10 kilo vermek istiyorum” yazıp bırakmak yerine, o konudaki eylem planlarını detaylandırmak hedefin sadece hedef olarak kalmasının önüne geçebilir.

Örnek veriyorum iki-üç ay IELTS çalışmam gerekmişti. Mesai bittikten sonra haftaiçi kaçla kaç arası çalışacağım, sınava girene kadar toplam kaç adet writing pratiği yapacağım, haftasonlarını nasıl kapatacağım, hangi aşamaya geldikten sonra sınava gireceğim vs. planlanmıştı.

Tabii ki sapmalar, esneklikler, olmayan şeyler, nefret edilen zamanlar olabilir. Sonuçta yıllık hedefle evlenmiyoruz. İstemiyorsak bırakmak bizim elimizde. Ki istatistiklere göre çoğunluk Şubat gelmeden hedeflerini unutuyor. Zaten bu yazının amacı da biraz olsun bunların önüne geçmek deyip Nietzsche satırlarıyla noktalayalım;

Tadının ne olduğu önemli değil, sadece bir meyve verebilmektir belki de amaç. Belki de bir meyve ağacı olduğumuzun farkına varmak ve hangi meyveyi verebiliyorsak onu vermek sadece. Belki de bunca sözün ve anlatının tek amacı budur; kendi doğamızı gerçekleştirmek günün sonunda.

Umarım faydalı olmuştur. Gelecek yazılarda görüşmek dileğiyle. 🙂

Hizmetler: Koçluk almak ister misiniz?

Soru ve görüşleriniz için; İletişim sayfasından ya da yorum kısmından bana ulaşabilirsiniz.